صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( مترجم : عبدالمحسن مشكوة الدينى )

53

منطق نوين ( مشتمل بر اللمعات المشرقيه في الفنون المنطقيه ) ( فارسى )

فصل بعيد مىباشد ( 92 ) . هرفصليكه مقوم نوعى است كه آن را تمييز ميدهد مقسم آن جنسى است كه نوعرا در آن تمييز داده است ( 93 ) . خاصّه محمولى است كه خارج از ذات ماهيت بوده باشد و تنها بر افراد يك حقيقت از جهت آنكه يك حقيقت است ( 96 ) در جواب « اى شىء هو في عرضه » گفته آيد ( 95 ) . خاصّه بر دو گونه است : شامل و غيرشامل ( 98 ) . عرض عام محمولى است كه خارج از ذات موضوع بوده باشد و بر يك حقيقت و غير آن حقيقت گفته شود ( 99 ) . آنچه براى يكى از انواع خاصه حقيقى است گاهى براى نوع ديگرى عرض عام است ( 97 ) و به اين اعتبار از مطالب نميباشد ( 72 ) و هرگاه اضافى در نظر گرفته شود بين آن دو تفاوتى نيست ( 100 ) . لمعهء ( 10 ) مفهوم اين معانى منطقى و معروضشان طبيعى و مجموع مركب از عارض و معروض عقلى است كه وجود ندارد ( 101 ) . در طبيعى خلاف است حق آنست كه وجود دارد ( 102 ) .